کارنامه  بر هفت کارکرد تمرکز دارد که در تشخیص حالت‌های هیجانی، درک احساس دیگران و پاسخ‌گویی متناسب در موقعیت‌های اجتماعی نقش دارند.

بازشناسی هیجانی

بازشناسی هیجانی به توانایی تشخیص و تمایز حالت‌های هیجانی از روی نشانه‌هایی مانند حالت چهره گفته می‌شود. این کارکرد نشان می‌دهد فرد تا چه اندازه می‌تواند هیجان‌های مختلف را از یکدیگر جدا کند و معنای هیجانی چهره‌ها را بفهمد.

چالش در بازشناسی هیجانی ممکن است به شکل سوءبرداشت از احساس دیگران، واکنش نامتناسب، دشواری در همدلی یا سردرگمی در موقعیت‌های اجتماعی دیده شود.

بازشناسی تعجب

بازشناسی تعجب به توانایی تشخیص نشانه‌های چهره‌ای مرتبط با شگفتی و مواجهه با رویدادی غیرمنتظره گفته می‌شود.

چالش در این کارکرد ممکن است باعث شود فرد حالت تعجب را با ترس یا هیجان‌های دیگر اشتباه بگیرد و موقعیت را دقیق تفسیر نکند.

بازشناسی ترس

بازشناسی ترس به توانایی تشخیص نشانه‌های نگرانی، تهدید یا احساس ناامنی در چهره دیگران گفته می‌شود. این کارکرد در درک موقعیت‌های خطرناک و پاسخ همدلانه به نگرانی دیگران اهمیت دارد.

چالش در این کارکرد ممکن است به شکل نادیده گرفتن نگرانی دیگران، واکنش نامتناسب به موقعیت تهدیدآمیز یا اشتباه گرفتن ترس با تعجب دیده شود.

بازشناسی خوشحالی

بازشناسی خوشحالی به توانایی تشخیص نشانه‌های چهره‌ای مرتبط با شادی، رضایت و احساس مثبت گفته می‌شود. این کارکرد به فرد کمک می‌کند پذیرش، صمیمیت و بازخوردهای مثبت را بهتر درک کند.

چالش در این کارکرد ممکن است باعث شود نشانه‌های مثبت دیگران کمتر تشخیص داده شوند یا رفتار دوستانه به‌درستی تفسیر نشود.

بازشناسی ناراحتی

بازشناسی ناراحتی به توانایی تشخیص نشانه‌های غم، ناامیدی یا رنج هیجانی در چهره دیگران گفته می‌شود. این کارکرد برای همدلی و حمایت عاطفی اهمیت دارد.

چالش در این کارکرد ممکن است باعث شود ناراحتی دیگران کمتر تشخیص داده شود یا نیاز عاطفی طرف مقابل نادیده گرفته شود.

بازشناسی خشم

بازشناسی خشم به توانایی تشخیص نشانه‌های چهره‌ای مرتبط با عصبانیت، نارضایتی یا اعتراض گفته می‌شود. این کارکرد به فرد کمک می‌کند تنش‌های بین‌فردی را زودتر تشخیص دهد.

چالش در این کارکرد ممکن است به شکل نادیده گرفتن هشدارهای اجتماعی، پاسخ دیرهنگام به تعارض یا اشتباه گرفتن خشم با بیزاری دیده شود.

بازشناسی بیزاری

بازشناسی بیزاری به توانایی تشخیص نشانه‌های چهره‌ای مرتبط با نفرت، انزجار یا پس‌زدن گفته می‌شود. این هیجان معمولاً در واکنش به محرک‌های ناخوشایند یا رفتارهای ناپذیرفتنی ظاهر می‌شود.

چالش در این کارکرد ممکن است به شکل اشتباه گرفتن بیزاری با خشم، درک نادرست واکنش دیگران یا پاسخ نامتناسب به موقعیت دیده شود.

فرد، خانواده و مرکز آموزشی چه خروجی‌ای دریافت می‌کنند؟

پس از اجرای ارزیابی، گزارشی ساختاریافته ارائه می‌شود که وضعیت فرد را در هفت کارکرد اصلی نشان می‌دهد.

این گزارش می‌تواند شامل بخش‌های زیر باشد:
خلاصه وضعیت بازشناسی هیجان‌ها
وضعیت فرد در هر یک از هفت کارکرد
توضیح قابل فهم هر کارکرد
شناسایی نقاط قوت
شناسایی هیجان‌های نیازمند آموزش بیشتر
بررسی الگوی اشتباه میان هیجان‌ها
پیشنهادهای عملی برای تقویت بازشناسی هیجان
پیشنهادهایی برای والدین، مربی یا مشاور
نکات احتیاطی در تفسیر نتایج

هدف گزارش، قضاوت درباره شخصیت یا میزان همدلی فرد نیست. این کارنامه برای شناخت بهتر الگوی پردازش هیجانی و کمک به طراحی حمایت مناسب تهیه می‌شود.

کاربردهای کارنامه

غربالگری اولیه

این کارنامه می‌تواند برای شناسایی افرادی استفاده شود که در تشخیص و تمایز هیجان‌های چهره نیازمند بررسی بیشتری هستند.

ارزیابی تکمیلی

برای افرادی که خانواده، مربی یا مشاور درباره سوءبرداشت از احساس دیگران یا واکنش‌های اجتماعی نامتناسب آن‌ها نگرانی دارند، این کارنامه اطلاعات تکمیلی ارائه می‌دهد.

طراحی برنامه آموزش هیجان

نتایج می‌توانند برای طراحی تمرین‌های تشخیص چهره، نام‌گذاری هیجان‌ها، همدلی و تفسیر موقعیت‌های اجتماعی استفاده شوند.

گفت‌وگو با خانواده و مربیان

گزارش کمک می‌کند به جای استفاده از برچسب‌هایی مانند «بی‌احساس» یا «ناسازگار»، درباره الگوی مشخص بازشناسی هیجان‌ها صحبت شود.

پایش تغییرات

با اجرای دوره‌ای کارنامه می‌توان تغییرات فرد را پس از آموزش مهارت‌های هیجانی یا اجرای برنامه‌های حمایتی بررسی کرد.

پس از دریافت کارنامه چه اقدام‌هایی می‌توان انجام داد؟
تمرین تشخیص هیجان‌ها از روی حالت چهره
آموزش واژگان هیجانی
استفاده از کارت‌های تصویری هیجان
تمرین تمایز میان تعجب و ترس
تمرین تمایز میان خشم و بیزاری
استفاده از داستان‌های تصویری
اجرای نقش و نمایش موقعیت‌های هیجانی
گفت‌وگو درباره احساس شخصیت‌های داستان
هماهنگی میان خانواده، مربی و مشاور
ارزیابی تکمیلی در صورت تداوم چالش‌ها

شرایط اجرای ارزیابی

این ارزیابی بهتر است در محیطی آرام، بدون مزاحمت و با راهنمایی مجری آموزش‌دیده اجرا شود. فرد باید دستورالعمل‌ها را به‌خوبی درک کند و تصاویر چهره را با کیفیت مناسب ببیند.

گروه هدف

این کارنامه برای بررسی توانایی بازشناسی هیجان‌ها طراحی شده است. تفسیر نتایج باید با توجه به سن، سطح رشد، توانایی زبانی، تجربه‌های اجتماعی و شرایط فرهنگی فرد انجام شود.

مدت زمان اجرا

مدت زمان اجرای این ارزیابی حدود ۱۵ دقیقه است. زمان دقیق ممکن است با توجه به سن، سرعت پاسخ‌دهی و شرایط اجرا کمی متفاوت باشد.

شیوه اجرا

ارزیابی می‌تواند به‌صورت فردی و دیجیتال اجرا شود. برای کودکان کم‌سن‌تر، اجرای فردی با حضور مجری آموزش‌دیده مناسب‌تر است.

شرایط محیطی مناسب

برای اجرای دقیق‌تر ارزیابی، بهتر است موارد زیر رعایت شود:
محیط آرام و بدون حواس‌پرتی باشد.
فرد خسته، خواب‌آلود یا تحت فشار شدید نباشد.
کیفیت صفحه‌نمایش و تصاویر مناسب باشد.
نور محیط بر مشاهده چهره‌ها اثر منفی نگذارد.
دستورالعمل‌ها روشن و متناسب با سن ارائه شوند.
تجهیزات اجرای دیجیتال از قبل بررسی شوند.
در حین اجرا وقفه غیرضروری ایجاد نشود.

مواردی که می‌تواند بر نتیجه اثر بگذارد:
خستگی یا کم‌خوابی
اضطراب یا فشار روانی موقت
بی‌انگیزگی
کیفیت نامناسب صفحه‌نمایش
نور نامناسب محیط
مشکلات بینایی
آشنا نبودن با ابزار دیجیتال
تفاوت‌های فرهنگی در بیان هیجان
درک ناقص دستورالعمل‌ها
وقفه در اجرای آزمون

نکات مهم در تفسیر نتایج

نتایج این کارنامه باید در کنار مشاهده رفتار فرد، گزارش خانواده یا مربی، سابقه رشدی، توانایی زبانی، شرایط فرهنگی و شرایط اجرای آزمون تفسیر شود.

نمره پایین یا بالا در یک کارکرد، به‌تنهایی نشان‌دهنده وجود یا نبود قطعی مشکل نیست. توانایی بازشناسی هیجان‌ها می‌تواند تحت تأثیر سن، تجربه‌های اجتماعی، فرهنگ، اضطراب، خستگی و کیفیت تصاویر قرار گیرد.

این کارنامه ابزار تشخیص قطعی اختلال‌های رشدی، عصبی یا روان‌شناختی نیست و نباید به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری آموزشی یا درمانی استفاده شود.

این کارنامه چه چیزی نیست؟
ابزار تشخیص قطعی اختلال‌های روان‌شناختی یا رشدی نیست.
جایگزین ارزیابی تخصصی روان‌شناختی یا عصب‌روان‌شناختی نیست.
ابزار قضاوت درباره همدلی، شخصیت یا اخلاق فرد نیست.
به‌تنهایی معیار تصمیم‌گیری آموزشی یا درمانی نیست.
جایگزین مشاهده خانواده، مربی یا مشاور نیست.
نتیجه یک هیجان را معادل کیفیت کلی روابط اجتماعی در نظر نمی‌گیرد.
نشان‌دهنده ثابت و تغییرناپذیر بودن توانایی فرد نیست.

چه زمانی نیاز به بررسی بیشتر وجود دارد؟

اگر نتایج کارنامه با دشواری‌های پایدار در روابط اجتماعی، سوءبرداشت مکرر از هیجان‌ها یا واکنش‌های نامتناسب همراه باشد، بررسی تکمیلی توسط متخصص توصیه می‌شود.

نمونه‌هایی از موقعیت‌های نیازمند پیگیری بیشتر:
دشواری پایدار در تشخیص چند هیجان
اشتباه مکرر میان ترس و تعجب
اشتباه مکرر میان خشم و بیزاری
سوءبرداشت از احساس دیگران
مشکل جدی در روابط اجتماعی
تفاوت زیاد میان نتیجه آزمون و رفتار مشاهده‌شده
تداوم چالش‌ها در موقعیت‌های مختلف